Werken aan relatieproblemen

Je trouwt met iemand waar je van houdt, je belooft elkaar trouw tot de dood je scheidt. Met wederzijdse liefde als uitgangspunt. Een prachtig streven, zo’n relatie gebaseerd op wederzijdse liefde. Tegelijk een bron van problemen. Want het uitgangspunt: “wederzijdse liefde” schept verwachtingen!

De verwachtingen zijn hooggespannen

Hoge verwachtingen heb je van elkaar, jij gaat het anders doen. De liefde tussen jou en je partner is onvoorwaardelijk, jullie hebben alle aandacht voor elkaar. In het begin van je relatie, als je verliefd bent, lukt dit prima. Na verloop van tijd kom je tot de ontdekking dat een relatie meer nodig heeft dan verliefdheid alleen. Je ontdekt dat het heerlijk is om samen te zijn, maar dat het ook wel eens lastig kan zijn. Jij en je partner zijn twee unieke mensen met elk een eigen karakter, groeiproces, ritme, verlangen. Het kan dus wel eens botsen……

Als je met elkaar trouwt heb je niet zomaar dezelfde verlangens op het zelfde moment. Je kunt in de ander teleurgesteld worden. De verwachtingen die je hebt van je partner lijken niet uit te komen. Je bent opgegroeid in een maatschappij waarin in al je behoeften vaak direct wordt voorzien. Of je wilt of niet, dit heeft invloed op de mate waarin je om kunt gaan met frustraties. Soms kan een beetje onvrede in je relatie al aanleiding zijn om te gaan zoeken naar alternatieve vormen van geluk: een carrière, een andere partner, een borrel enz.
Jammer!

Het uitgangspunt

Een christen wil graag leven vanuit Gods Woord. God leert je dat een relatie bestaat uit liefde en trouw. “Mogen liefde en trouw je nooit verlaten, wind ze om je hals, schrijf ze in je hart.…” Het kan pijnlijk en beangstigend zijn als de weerbarstige praktijk van het alledaagse huwelijksleven zo anders uitpakt. Het zevende gebod kan een molensteen worden als het alleen maar functioneert als een verbodsbord: verboden te scheiden.
Dit gebod kan ook een uitdaging zijn: “Leg mij als een zegel aan je hart, als een zegel aan je arm.” Een ”klus” die zonder liefde, waardering en geduld maar moeilijk is te klaren.

Problematische patronen

In je relatie kun je makkelijk in een patroon van onderlinge strijd terecht komen. Wederzijdse acceptatie is dan ver te zoeken. Het is opvallend dat de partner vaak bestreden wordt op een eigenschap die eerst zo aantrekkelijk leek. Een man die van zijn vrouw verwacht dat ze nu eindelijk eens initiatieven neemt en stopt met dat irritant afhankelijke gedrag, blijkt vaak “gevallen” te zijn voor dat kwetsbare, dat gevoelige. Of de vrouw die klaagt dat haar man nooit naar haar omziet en alleen maar met zijn werk bezig is, was in eerste instantie onder de indruk van die stoere zelfstandige vent die zo lekker zijn eigen gang kon gaan. Vreemd, wat eerst de verliefdheid deed oplaaien, blijkt later een bron van ellende.

Wat is hier aan de hand? Vaak vinden we in de ander iets wat we in onszelf niet hebben ontwikkeld, maar wat we wel verlangen. Als een man zich moeilijk kwetsbaar op kan stellen is er een grote kans dat hij valt op een “kwetsbare” vrouw. Die kwetsbare vrouw op haar beurt bewondert zijn krachtige, zelfstandige manier van optreden. Problemen ontstaan als er geen waardering meer is voor het eerst zo aantrekkelijke gedrag van de ander. Partners gaan elkaar op een gegeven moment zelfs bestrijden op dat gedrag: wat je jezelf niet toestaat, sta je ook de ander niet toe.

Communicatie

Om een relatie prettig te houden en van elkaar te kunnen blijven genieten is het belangrijk dat je goed communiceert.  In de communicatie is een aantal regels ontdekt. Als je je daar aan kunt houden wordt de kans groter dat je elkaar blijft verstaan. En, als je elkaar blijft verstaan, kan je wellicht voorkòmen dat je in de ellende terechtkomt.

Enkele voorbeelden van communicatieregels zijn:
Spreek in de ik-taal, spreek verlangens uit en komt niet met verwijten, blijf in het hier en nu en haal geen oude koeien uit de sloot.
Het hanteren van deze regels is een vaardigheid die je kunt leren door er vaak en bewust mee bezig te zijn.

Een persoonlijke houding.

Persoonlijk zijn is van groot belang in een relatie. Dit betekent dat je, in de relatie met je partner, zo eerlijk mogelijk verwoordt wat je wilt en wat je niet wilt. De regel “spreek in de ik-taal” bevordert dit. Als je onpersoonlijk met je partner praat, kan dit je relatie verstoren. Als je niet praat over je verlangens of geen grenzen aangeeft ontstaat op den duur verwijdering, onvrede of zelfs wrok.

Van nature kan bijna ieder mens prima persoonlijk communiceren. Kinderen bijvoorbeeld zijn vaak goed in staat aan te geven waar ze staan. In de loop van het leven lijken veel mensen deze vaardigheid te verliezen. In een relatie is het van belang om deze verloren kant terug te vinden.

Door persoonlijk te praten met elkaar laat je je kennen. Een onpersoonlijke houding geeft ontkenning. Het is beter om je angst te verwoorden (in een persoonlijke uiting) dan je angst te verhullen in een zwijgen. Of met een ik-boodschap je boosheid uit te spreken in plaats van een onpersoonlijke vergelijking te trekken met bijvoorbeeld je schoonmoeder.

Rekening houden met de ander èn jezelf.

In een relatie ben je met z’n tweeën. Dat maakt een relatie aantrekkelijk, maar ook lastig. Ieder mens heeft een eigen mening, ritme, verlangen, grens, groeiproces enz. Als je met elkaar trouwt dan heb je niet in één keer dezelfde verlangens op het zelfde moment. Anders gezegd: samen leven is rekening houden met de ander èn met jezelf. We moeten vaak leren leven met verschillen. Of liever: leren leven met de angst die verschillen kunnen oproepen.

Het kan beangstigend zijn als je partner bijvoorbeeld een andere mening ontwikkelt over de opvoeding. Als reactie daarop wil je je partner maar al te vaak op andere gedachten brengen. Soms gaat dat gepaard met veel verbaal en onpersoonlijk geweld.

Het zou in zo’n geval beter zijn als je aangeeft dat je de ander wilt respecteren in zijn mening, maar dat je dit moeilijk en eng vindt. Dit lijkt een moeilijke en wat idealistische aanpak. Toch bouw je zo aan een volwaardige, evenwichtige relatie. Als je je partner wilt veranderen, om je eigen angst te beheersen, breek je je relatie af.

Opkomen voor je eigen verlangens levert soms de angst op een egoïst te worden. Maar, zorgen voor jezelf (dat is uitkomen voor je verlangens) is ook zorgen voor de relatie.

Hulp vragen.

Elke relatie kent momenten waarin het minder goed gaat. Juist in periodes waarin je een nieuw evenwicht moet vinden is je relatie kwetsbaar: in het begin van de relatie, bij het eerste kind, als de kinderen het huis verlaten, bij verlies van werk enzovoort. Vaak komen mensen hier zelf weer uit, meestal door open contact met elkaar te zoeken, of de hulp van familie of vrienden in te schakelen.

Soms lukt het niet of merk je dat dezelfde problemen steeds weer een rol in je relatie spelen. Als je geen hulp zoekt kan er verwijdering ontstaan of forse escalaties. De onvrede in je relatie kan zich uiten in psychische of lichamelijke klachten (bijvoorbeeld spanningsklachten, fobische klachten).
Het is belangrijk dat je hulp vraagt bij relatieproblemen.

Hulpaanbod

Bij De Driehoek werken maatschappelijk werkers en (GZ) psychologen. Zij zijn hulpverleners met ruime ervaring in het bieden van hulp bij relatieproblemen. We moedigen aan om open te zijn naar elkaar. We dragen er zorg voor dat de partners naar elkaar luisteren. Daarnaast reiken we handvatten en vaardigheden aan om bijvoorbeeld de communicatie te verbeteren. We kunnen helpen patronen en gedragingen te stoppen die een goede relatie en een plezierige communicatie in de weg staan. Vraag gerust een orienterend gesprek aan. Gebruik daarvoor bijvoorbeeld het aanmeldformulier.

Samen goed verder gaan is: groeien in je relatie. En groei vraagt investering!

Aanbevolen literatuur:

‘Liefde is een werkwoord', Alfons Vansteenwegen

‘Praten met je partner’, Annette Heffels

‘Trouw en teder’, A. Hoek - van Kooten

'Geweldloze Communicatie', Marshall B. Rosenberg